Wszyscy udają, że ten film akcji na Netfliksie to legenda, ale masz tylko cztery dni, by przekonać się, jaki jest przeciętny.

On a tous déjà vécu ce moment où Netflix wciska ci film, jakby od tego zależało twoje życie.

Czerwona miniaturka, wybuchy w tle, wielki dramatyczny tytuł, licznik „Top 10 w twoim kraju”, który cię hipnotyzuje. Dajesz się ponieść, klikasz, bierzesz miskę makaronu i mówisz sobie, że przeżyjesz „kinowe doświadczenie roku”. Tyle że po dwudziestu minutach bardziej patrzysz w telefon niż w ekran. I wtedy rozumiesz: to coś sprzedawane jako „legendarne” jest przede wszystkim… bardzo przeciętne.

To, co dzieje się teraz z tym netflixowym filmem akcji, jest dokładnie tym samym, tylko w przyspieszeniu. Film jest wszędzie na stronie głównej, krąży na TikToku, na X, w youtubowych montażach „ending explained”. Wygląda jak absolutny must-see. W praktyce masz cztery dni, żeby go obejrzeć, zanim zniknie z katalogu. Cztery dni, by zobaczyć, jak bardzo ta wykreowana legenda opiera się na chwiejnej fabule, trzech odgrzewanych punchline’ach i bohaterze, który wygląda, jakby bardziej negocjował gażę niż ratował świat.

A może przestańmy przez dwie minuty udawać?

Dlaczego wszyscy udają, że ten film jest kultowy

Pierwsze, co uderza, to brutalny rozdźwięk między tym, jak film jest sprzedawany, a tym, co faktycznie dowozi. Otwierasz Netflixa i widzisz okładkę: bankowalny aktor, pomarańczowa eksplozja, przekrzywiony helikopter, tajemniczy tagline. Scrollujesz chwilę i znów na niego wpadasz w sekcji „Ponieważ oglądałeś…”. Potem kończysz na Twitterze, gdzie filmowe konta rzucają hasłami w stylu: „One of the best action movies of the decade”. To wygląda jak kampania polityczna, nie premiera filmu.

A jednak po włączeniu wszystko brzmi trochę pusto. Dialogi mają tę dziwną fakturę, jakby napisał je program, który za dużo oglądał Michaela Baya. „Fajne” riposty nie siadają, zwroty akcji da się przewidzieć dwadzieścia minut wcześniej, a źli są źli, bo… są źli. Czuć za tym algorytm, który odhacza wszystkie checkboxy „skutecznego filmu akcji”, ale nigdy nie przepuszcza prawdziwego pomysłu. Oglądasz, nie nudzisz się jakoś strasznie. Ale też niczego nie czujesz.

Liczby robią swoje w tej zbiorowej iluzji. Wszędzie czytasz: „Numer 1 w 75 krajach”, „Ponad 50 milionów godzin obejrzanych w trzy dni”. To brzmi mocno, daje wrażenie kulturowego fenomenu. Tylko że film może zostać masowo wypchnięty i równie szybko zapomniany. Platforma go promuje, ty klikasz, to liczy się jako seans, a maszyna medialna zaczyna mielić. TikToki nie mówią tak naprawdę o filmie - głównie recyklingują wybuchy, kaskaderskie momenty i dwie łatwe punchline’y, żeby robić „aesthetic” edity.

Jest też ta mała społeczna żenada. Nikt nie chce być tym, który podnosi rękę i mówi: „Eee, serio, to było takie sobie, nie?”. Więc ludzie wrzucają letnie reakcje - z przyzwyczajenia, odruchowo. „Wow, what a ride”, „that ending tho”, „Netflix did it again”. Gotowce do użycia. Widać, że wielu nie zostało naprawdę poruszonych, ale „uczestniczyli”, podbili szum, i teraz trudno się wycofać i przyznać, że ten film, prezentowany jako natychmiastowy kult, przypomina raczej Fast & Furious z niższej półki - tylko bez tych naprawdę absurdalnych momentów, które bawią.

Maszyna hype’u opiera się na prostym fakcie: nikt nie ma czasu. Odpalasz platformę, chcesz coś od razu, nie śledztwo. Widzisz „Top 1”, lecisz, szybko wrzucasz opinię, żeby nie wypaść z rozmowy, i przechodzisz dalej. W tej rzece chowa się spokojna przeciętność. Bądźmy szczerzy: prawie nikt nie wraca do takich filmów po pół roku. Gdyby to było naprawdę legendarne, nie mówiłoby się o tym jak o produkcie do skonsumowania przed czterodniową datą ważności.

Jak obejrzeć ten film, zanim zniknie… i nie dać się nabrać

Pierwsza sztuczka to odwrócić sytuację. Zamiast odpalać film z myślą „mówili, że jest niesamowity”, potraktuj go jak studium przypadku. Włącz go, myśląc: „Okej, zobaczę, jak mocno marketing potrafi sprzedać przeciętniaka jako arcydzieło”. Obserwujesz montaż pierwszej sceny, muzykę pod slow motion, zdania ewidentnie pisane pod zwiastun. Nagle już nie cierpisz tego biernie - rozkodowujesz.

Potem ustaw sobie prostą zasadę: jeśli za mocno odpływasz, to jest sygnał. Nie musisz się zmuszać tylko dlatego, że wszyscy o tym mówią. Możesz nawet bawić się w mentalne notowanie klisz scena po scenie - ujęcie z drona na miasto, bohater zakładający skórzaną kurtkę w zwolnionym tempie, „niemożliwa” misja przyjęta w 12 sekund. Zobaczysz: kiedy oglądasz ten film jak bingo akcyjnych stereotypów, doświadczenie zmienia się o 180 stopni. Stajesz się świadomym widzem, a nie zahipnotyzowanym konsumentem.

Wiele osób czuje się prawie winnych, gdy wyłączają film przed końcem - jakby musieli „odzyskać” zainwestowany czas. W rzeczywistości jest odwrotnie: ty chronisz swój czas. Jeśli po 40 minutach już wiesz, że ten netflixowy „legendarny” tytuł daje ci tylko odgrzewane kotlety, nic cię nie zmusza, by siedzieć do napisów tylko dlatego, że algorytm tak postanowił. Możesz zostawić go na wieczór, kiedy chcesz mieć tylko coś w tle, albo oglądać na trzy raty podczas składania prania.

Najczęstszy błąd kręci się wokół jednej rzeczy: wiary, że musisz koniecznie obejrzeć „to, o czym wszyscy mówią”. To nieprawda i to męczy. Masz prawo obejrzeć film później. Masz prawo go ominąć. Masz też prawo puścić go na ×1,25, jeśli chcesz tylko zrozumieć, skąd tyle hałasu. Nikt nie przyjdzie tego sprawdzać. Stawką nie jest odhaczenie kulturowej rubryki - stawką jest to, czy ty, tu i teraz, na kanapie, czujesz coś więcej niż mglistą, prefabrykowaną rozrywkę.

A jeśli mimo wszystko zdecydujesz się go obejrzeć, nie oczekuj, że odmieni twoje życie. Potraktuj to jak fast food obrazu: zapycha, nie odżywia i szybko się o tym zapomina.

„Największą siłą tych filmów nie jest scenariusz ani bohaterowie. To sposób, w jaki wmawia ci się, że jeśli ich nie obejrzysz, ominie cię coś historycznego.”

Żeby zachować chłodną głowę przy kolejnych „legendarnych” filmach, możesz oprzeć się na kilku prostych punktach:

• Sprawdź, czy ktoś mówi o filmie czymś więcej niż scenami akcji - naprawdę o postaciach.
• Zadaj sobie pytanie: „Czy będę o tym myśleć jeszcze za dwa tygodnie?”.
• Przeczytaj przynajmniej jedną recenzję, która ma odwagę powiedzieć, że to średniak - dla innej perspektywy.
• Pamiętaj, że odznaka „Top 10” to narzędzie sprzedaży, nie pieczęć jakości.
• Daj sobie pełne prawo przerwać w połowie bez poczucia winy.

Co ten fałszywy „arcydzieło” mówi przede wszystkim o nas

Ten film akcji, ze swoją datą ważności za cztery dni, wygląda jak przebrane lustro. Fascynuje nie tyle jego historia - kolejna „niemożliwa” misja, kilka cyfrowych sztuczek, miasto wybuchające jak zwykle - ile to, jak reagujemy na jego obecność. Wślizguje się do naszych wieczorów, bo jest łatwy, bo jest pod ręką, bo platforma zdecydowała, że to „rzecz chwili”. Przestajemy wybierać, zaczynamy płynąć z prądem.

Jest też ta część nas, która lubi wspólnie „posiadać” coś, nawet jeśli to coś jest przeciętne. Pogadać o tym w sieci, zrobić żart z głupiej sceny, wrzucić mema o karykaturalnym złoczyńcy. W pewnym sensie wspólne przeżycie bywa ciekawsze niż sam film. Prawdziwe widowisko dzieje się w komentarzach, w wątkach, w duetach na TikToku, które rozjeżdżają nieścisłości albo odgrywają scenę trzema kuchennymi przedmiotami.

A jednak za całym tym hałasem zostaje pytanie: czego my właściwie oczekujemy od filmu, gdy klikamy „odtwórz”? Czy chcemy być poruszeni, zaskoczeni, dotknięci - czy tylko zapełnić się przyjemnym tłem wizualnym, podczas gdy scrollujemy telefon? Ten netflixowy „legendarny”, który legendarny nie jest, zmusza nas trochę do decyzji. Stawia nas twarzą w twarz z własnym lenistwem, z relacją do wolnego czasu, z tym dziwnym nawykiem publicznego bronienia rzeczy, które w gruncie rzeczy nie zrobiły na nas żadnego wrażenia.

Może najlepszy sposób, by go obejrzeć w te cztery pozostałe dni, to potraktować go jak osobisty test. Nie test kinofilstwa, tylko test szczerości. Czy umiemy sobie powiedzieć: „Tak, da się obejrzeć, ale nie, to nie jest wielkie. I to jest okej”? Czy wolimy grać dalej, lajkować posty krzyczące o arcydziele i cierpliwie czekać, aż kolejny pseudo „film-wydarzenie” zajmie jego miejsce na stronie głównej - z tą samą krzykliwą obietnicą, tą samą wypolerowaną przeciętnością, tą samą iluzją jednorazowej wielkości.

Kluczowy punkt	Szczegół	Korzyść dla czytelnika
Wykreowany hype	Film jest pchany przez algorytm i liczby oglądalności, a nie przez autentyczny, entuzjastyczny marketing szeptany.	Pomaga nabrać dystansu do „Top 10” i wymuszonych trendów.
Wygodna przeciętność	Klichowaty, ale „oglądalny” scenariusz, idealny jako tło, daleki od sprzedawanego statusu „legendy”.	Pozwala przestać się obwiniać, jeśli nie czujesz nic szczególnego.
Oglądanie inaczej	Potraktuj film jako „bingo akcyjnych klisz” albo marketingowe studium przypadku.	Zmienia rozczarowujący seans w zabawniejsze i bardziej świadome doświadczenie.

FAQ:

• Czy muszę koniecznie obejrzeć ten film, zanim zniknie z Netflixa? Nie. Niczego fundamentalnego nie tracisz, jeśli go pominiesz. To jednorazowa rozrywka, nie klasyk nie do ominięcia.
  
• Dlaczego wszyscy mówią, że jest „legendarny”, skoro jest przeciętny? Bo kampania Netflixa, liczby oglądalności i potrzeba komentowania „tego, o czym wszyscy mówią” tworzą bardzo silny efekt tłumu.
  
• Czy ten film nadal bawi, czy to totalna strata czasu? Da się go obejrzeć, zwłaszcza jeśli lubisz duże sceny akcji bez zastanawiania się. Problemem jest różnica między obietnicą a rzeczywistością.
  
• Jak w przyszłości rozpoznać, czy film Netflixa jest naprawdę dobry, czy tylko pchany przez algorytm? Zobacz, czy ludzie mówią o postaciach, pamiętnych scenach i głębszych tematach, a nie tylko o „tempie” czy „dużym budżecie”. I przeczytaj przynajmniej jedną zniuansowaną recenzję.
  
• Czy to źle lubić ten film, skoro wszyscy go krytykują? Absolutnie nie. Twoja przyjemność nie wymaga uzasadnienia. Prawdziwa pułapka nie polega na lubieniu średniego filmu - tylko na tym, że przestajesz wiedzieć, co naprawdę lubisz.